طول دوره درمان ارتودنسی چقدر است؟

مقالات آموزشی

فهرست مطالب

ارتودنسی یک راه درمانی بسیار موفق، محسوب می‌شود و بسته به شدت مال اکلوژن یا بی‌نظمی دندان‌ها، درمان‌های ارتودنسی ممکن است در دو یا سه مرحله مجزا انجام گیرد که در ادامه به بیان جزئیات این مراحل و تعداد جلسات‌ ارتودنسی خواهیم پرداخت.

ارتودنسی به افراد چه کمکی خواهد کرد؟

داشتن دندان‌های صاف و مرتب بسیار خوشایند است و تا حد زیادی اعتمادبه‌نفس و عزت نفس را افزایش می‌دهد و این خود یکی از هزاران مزایای مهم درمان و مراجعه به بهترین ارتودنسی در مشهد به شمار می‌رود؛ همچنین این عمل، تراز مناسب دندان‌ها، عملکرد جویدن و صحبت کردن را نیز می‌تواند بهبود بخشد. چندین نوع بی‌نظمی دندان وجود دارد که در ادامه به بیان برخی از آن‌ها پرداخته‌ایم:

اوربایت: این بی‌نظمی سبب شده تا دندان‌های بالایی بیش‌تر از دندان‌های پایین، بیرون زده یا به طور کامل آن‌ها را بپوشانند.
آندربایت: در آندربایت، دندان‌های پایینی بیش‌تر از دندان‌های بالایی بیرون زده و باعث می‌شود چانه برجسته به نظر برسد.
کراس بایت: این بی‌نظمی سبب ناهماهنگی بین دندان‌ها می‌شود به طوری که دندان‌های جلویی فک بالا پشت دندان‌های جلویی فک پایین قرار می‌گیرند.
ازدحام بیش‌ از حد: فضای ناکافی ایجاد شده توسط فک، موجب می‌شود تا دندان‌ها در وضعیت درست خود قرار نگیرند و به صورت نامناسب رشد پیدا کرده و یا در جای خود چرخش داشته باشند.

موارد بالا بخشی از بی‌نظمی‌های شایع در دندان به حساب می‌آیند که پزشک می‌تواند جهت اصلاح آن‌ها از شیوه ارتودنسی استفاده کند.

مراحل انجام ارتودنسی به چه صورت است؟

درمان ارتودنسی نیز مانند سایر روش‌های درمانی، مراحل مختلفی دارد که پزشک متناسب با وضعیت بیمار و همچنین در نظر گرفتن فاکتورهای مهمی چون سن و میزان تحمل فرد و اینکه کدام دندان‌ها باید ارتودنسی شوند، زمان هر کدام از این مراحل و تعداد جلسات ارتودنسی را مشخص می‌کند.

فاز اول ارتودنسی؛ مرحله برنامه‌ریزی برای درمان

در این مرحله پزشک باید تک تک فاکتورهای مهم را مورد بررسی قرار داده و برای شروع درمان، برنامه‌ریزی‌های لازم را انجام دهد.

ارزیابی‌های پزشکی و دندان‌پزشکی:

مشکلات دندانی و فیزیکی معمولا با یک‌دیگر مرتبط هستند. مشکلات در حفره دهان می‌تواند منجر به مسائل پزشکی شود. هدف از این ارزیابی این است که اطمینان حاصل گردد که مسائل پزشکی و دندانی گذشته، قبل از شروع درمان کاملا تحت کنترل هستند.

مدل مطالعه (ریخته گری، برداشت نیش):

در این مرحله از بیمار خواسته می‌شود تا داخل یک سینی دندان پر از ماده‌ ژلی که اطراف دندان سفت می‌شود، گاز بزند. سینی‌ها از روی دندان‌ها برداشته و با گچ پر می‌گردد تا مدل‌هایی از دندان‌های بیمار ایجاد شود. این مدل‌های ایجاد شده، به پزشک اجازه می‌دهد تا موقعیت دندان‌ها و نحوه ارتباط آن با یک‌دیگر را به دقت بررسی کند و مدت زمان قالب گیری ارتودنسی که بسته به مهارت پزشک و مشکل بیمار، متفاوت است را برآورد کند.

اشعه ایکس پانوراما:

اشعه ایکس، ابزار فوق‌العاده‌ای جهت مشاهده عوارض احتمالی یا آسیب‌های قبلی به مفصل فک است. اشعه ایکس همچنین به ارتودنتیست اجازه می‌دهد تا موقعیت دقیق هر دندان و ریشه مربوط به آن را ببیند.

عکس‌ها:

بسیاری از متخصصان ارتودنسی دوست دارند از صورت و دندان‌ها عکس‌های قبل، حین و بعد بگیرند تا نحوه پیشرفت درمان و تاثیر درمان بر شکل صورت بیمار را ارزیابی کنند. بعد از انجام مراحل بالا، پزشک اطلاعات لازم را برای انجام ارتودنسی به دست آورده و برای شروع درمان وارد فاز جدیدی خواهد شد.

فاز دوم ارتودنسی مربوط به قرار دادن دستگاه‌ها

در این مرحله، تمام ابزارهای تشخیصی مذکور برای ارزیابی وضعیت دندان‌ها و فک‌های بیمار استفاده خواهند شد. بر اساس این ارزیابی‌ها، متخصص برای جلوگیری از درد ارتودنسی یک طرح درمانی سفارشی را توصیه کرده تا به آرام‌ترین شکل ممکن دندان‌ها را به موقعیت مناسب هدایت کند.

این طرح درمانی معمولا شامل استفاده از یک یا چند دستگاه ارتودنسی سفارشی است که می‌تواند به صورت ثابت یا متحرک باشد. دستگاه‌های ثابت معمولا براکت‌های سنتی هستند که به صورت جداگانه توسط یک سیم کمانی به دندان‌ها متصل می‌گردند.

در برخی موارد خاص به ویژه برای کودکان کوچک‌تر، دستگاه‌های متحرک ارتودنسی توصیه می‌شوند تا رشد صحیح دهان و فک را قبل از شروع درمان با بریس‌های ثابت تسهیل کنند. تمام دستگاه‌های متحرک باید برای حداقل تعداد ساعات مشخصی در روز توسط بیمار استفاده شوند تا حداکثر نتیجه درمانی به دست آید.

بدون توجه به نوع دستگاه ارتودنسی، متخصص باید آن را به طور مرتب تنظیم کند تا اطمینان حاصل شود که فشار مناسب و مداوم به دندان‌ها وارد می‌شود. مراجعات منظم به ارتودنتیست و تماس در صورت شکستگی یا آسیب دیدن قطعات دستگاه ضروری است.

فاز سوم ارتودنسی؛ فاز حفظ

هنگامی که دندان‌ها به درستی تراز شدند، بریس‌های ثابت و دستگاه‌های متحرک برداشته و متوقف می‌گردند؛ سپس متخصص ارتودنسی یک نگهدارنده سفارشی ایجاد خواهد کرد.

هدف از مراقبت از دندان‌های ارتودنسی شده و استفاده از نگهدارنده این است که اطمینان حاصل شود که دندان‌ها شروع به برگشت به موقعیت اصلی خود نخواهند کرد. نگهدارنده‌ها باید برای مدت زمان مشخصی در روز برای یک دوره زمانی مشخص پوشیده شوند. در طول مرحله احتباس، استخوان فک در اطراف دندان‌های مرتب شده اصلاح می‌شود تا به طور کامل آن‌ها را در تراز صحیح ثابت کند.

انجام ارتودنسی چقدر طول خواهد کشید؟

در جلسه ابتدایی درمان ارتودنسی، روند آماده‌سازی و نصب براکت‌های فلزی (نگین ارتودنسی) روی دندان‌ها معمولا بین یک تا سه ساعت به طول می‌انجامد. این زمان شامل آماده‌سازی دندان‌ها جهت نصب براکت‌ها و آموزش نحوه رعایت بهداشت دهان و دندان طی دوره درمان است.

در کل، مدت زمان نصب ارتودنسی بسیار متغیر خواهد بود و به عوامل مختلفی از جمله سن، میزان بهم ریختگی دندان‌ها، شرایط فکی و فیزیکی فرد بستگی دارد.

درمان ارتودنسی نیازمند صبر، حوصله و همکاری فرد است؛ با پیروی از دستورالعمل‌های متخصص و مراجعات منظم، می‌توان روند درمان را سرعت بخشید و در نهایت به نتیجه مطلوب دست یافت.

سخن آخر

درمان ارتودنسی می‌تواند تجربه‌ای شگفت‌انگیز و تحول‌برانگیز برای بیمارانی باشد که به دنبال داشتن لبخندی زیباتر و اعتماد به نفس بیش‌تر هستند. اگرچه ممکن است مراحل درمان و تعداد جلسات ارتودنسی در نگاه اول طولانی و پیچیده به نظر برسند؛ اما هنگام شروع درمان، هدف اصلی، رسیدن به نتیجه مطلوب خواهد بود. در طول تمام مراحل درمان نیز، متخصص ارتودنسی همراه بیمار است و پشتیبانی لازم را ارائه خواهد کرد.

سوالات متداول درباره طول دوره درمان ارتودنسی

معمولاً درمان ارتودنسی چقدر زمان می‌برد؟

در بیشتر موارد بین ۱۲ تا ۲۴ ماه طول می‌کشد، اما برای موارد پیچیده ممکن است تا ۳۶ ماه نیز ادامه یابد.

چه عواملی طول درمان ارتودنسی را افزایش می‌دهد؟

شدت ناهنجاری دندانی یا فکی، نوع دستگاه ارتودنسی، سن بیمار و میزان پیروی از توصیه‌های پزشک.

آیا نوع دستگاه ارتودنسی (براکت فلزی، شفاف، الاینر) تأثیری روی مدت زمان دارد؟

بله — برای مثال، درمان با الاینرهای شفاف برای مسائل ساده‌تر ممکن است سریع‌تر باشد، ولی در موارد پیچیده براکت فلزی ممکن است ارجح باشد.

چرا سن بیمار در مدت درمان تأثیر دارد؟

در کودکان و نوجوانان با رشد استخوان فعال، حرکت دندان‌ها سریع‌تر اتفاق می‌افتد؛ در بزرگسالان که استخوان‌ها متراکم‌تر هستند، ممکن است زمان بیشتری نیاز باشد.

آیا رعایت توصیه‌های ارتودنتیست واقعاً تفاوت ایجاد می‌کند؟

بله — حضور منظم در جلسات، رعایت بهداشت دهان و دندان، و استفاده درست از الاینرها یا کش‌های ارتودنسی، می‌تواند درمان را کارآمدتر کند و طول آن را کاهش دهد.

آیا در موارد بسیار ساده می‌توان درمان را در کمتر از ۱۲ ماه به پایان رساند؟

بله — در مواردی که اصلاحات اندک هستند (مثلاً فضای اندکی برای اصلاح یا نامرتبی خفیف)، ممکن است درمان ۶ تا ۱۲ ماه به طول انجامد.

پس از برداشتن دستگاه ارتودنسی، آیا هنوز کاری باید انجام شود؟

بله — مرحله نگهداری (ری‌تِینر) ضروری است تا نتایج تثبیت شود؛ ممکن است شب‌ها برای سال‌ها باید ری‌تِینر استفاده شود.

آیا درمان ارتودنسی در بزرگسالان امکان‌پذیر است؟ آیا زمان آن خیلی بیشتر است؟

بله، امکان‌پذیر است؛ گرچه ممکن است زمان درمان کمی بیشتر شود، اما با تکنولوژی‌های جدید نتایج بسیار خوبی برای بزرگسالان نیز حاصل می‌شود.

درباره نویسنده :

من در سال ۱۳۷۹ در کنکور سراسری دانشگاهها با رتبه ممتاز ( رتبه پنج ) در رشته تجربی پذیرفته شدم و در دانشکده دندانپزشکی مشهد مشغول به تحصیل گردیدم. من در طول دوره تحصیلی از دانشجویان ممتاز این دانشکده بوده و بارها موفق به دریافت تقدیرنامه های علمی شدم ؛ و درنهایت در سال۱۳۸۹ با دفاع از پایان نامه خود در مورد “ تاثیر فاکتور رشد استخوان در مشکلات فکی” موفق به اخذ درجه دکترای تخصصی دندانپزشکی شدم و به عضویت سازمان نظام پزشکی کشور و انجمن متخصصین جهانی ارتودنسی درآمدم.